Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ)

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) είναι μια διαταραχή που ανήκει στην κατηγορία των Νευροαναπτυξιακών Διαταραχών,δηλαδή διαταραχών με έναρξη κατά την περίοδο της ανάπτυξης, συχνά πριν τη σχολική ηλικία.

Η ΔΕΠΥ χαρακτηρίζεται από επίμονη διαταραχή της προσοχής και/ή υπερκινητικότητα-παρορμητικότητα σε βαθμό που επηρεάζεται η ανάπτυξη και η λειτουργικότητα του ατόμου. Τα συμπτώματα είναι συνήθως παρόντα πριν την ηλικία των 12 ετών σε δύο τουλάχιστον πλαίσια(πχ σχολείο,εργασία,σπίτι) και δεν μπορούν να αποδοθούν σε άλλη ψυχιατρική διαταραχή.

Η διαταραχή της προσοχής μπορεί να εκδηλωθεί με τους παρακάτω τρόπους:

  • Αποτυχία να προσέξει κανείς λεπτομέρειες ή συχνά λάθη απροσεξίας στην εργασία, στο σχολείο ή σε άλλες δραστηριότητες.
  • Δυσκολία διατήρησης προσοχής στο παιχνίδι ή στην εργασία.
  • Δυσχέρεια στο να ακολουθήσει κανείς οδηγίες ή να ολοκληρώσει υποχρεώσεις, καθήκοντα.
  • Δυσκολία στην οργάνωση δραστηριοτήτων ή καθηκόντων.
  • Αποφυγή δραστηριοτήτων που απαιτούν πνευματική προσπάθεια.
  • Αφηρημάδα σε βαθμό που να μην ακούει κανείς  όταν του απευθύνουν τον λόγο.
  • Το να χάνει κανείς συχνά αντικείμενα απαραίτητα για την εργασία ή άλλες δραστηριότητες.
  • Εύκολη διάσπαση της προσοχής από εξωτερικά ερεθίσματα ή άσχετες σκέψεις.
  • Ασυνέπεια στην τήρηση υποχρεώσεων (πχ ραντεβού, πληρωμή λογαριασμών κλπ).

Η υπερκινητικότητα/παρορμητικότητα μπορεί να εκδηλωθεί με τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Συχνή κίνηση των ποδιών ή των χεριών όταν κανείς είναι καθιστός.
  • Αδυναμία να παραμονής για πολλή ώρα σε καθιστή θέση σε καταστάσεις όπου αυτό απαιτείται.
  • Συχνά περιφέρεται ή σκαρφαλώνει σε περιστάσεις όπου είναι μη επιτρεπτό (για τους ενήλικες ,συνεχές αίσθημα ανησυχίας).
  • Αδυναμία να συμμετοχής  σε δραστηριότητες ήσυχα.
  •  Συχνά αισθάνεται κανείς  την παρόρμηση να εμπλακεί σε δραστηριότητες , σε βαθμό που οι άλλοι δυσκολεύονται να συντονιστούν μαζί του.
  • Πολλή και συχνή ομιλία.
  • Συμπληρώνει φράσεις συνομιλητών χωρίς να το σκεφτεί.
  • Δυσκολία αναμονής σε ουρές.
  • Συχνά διακόπτει σε συζητήσεις

Τα παραπάνω συμπτώματα θα πρέπει να είναι παρόντα τουλάχιστον για 6 μήνες προκειμένου να τεθεί διάγνωση ΔΕΠΥ. Σημειώνεται ότι σε μεγάλο ποσοστό η ΔΕΠΥ επιμένει και στην ενήλικη ζωή με διαφορετική κλινική εικόνα, ενώ πρόσφατες μελέτες αποπειρώνται την τεκμηρίωση ύπαρξης ΔΕΠΥ με έναρξη στην ενήλικη ζωή.